Ticaret ve Şirketler Hukuku

Ticaret hukukunun sözlük açıklamasına bakıldığında, ticaretle ilgi faaliyetleri düzenleyen, yürürlükte olan mevzuatın bütünü olarak açıklanır. Özel hukukun bir dalı olan ticaret hukuku, borçlar hukuku ile yakından bağlantılı olsa da temel noktalarda birbirinden ayrılmaktadır.

Ticaret hukukunun temel dayanağı, 2001 tarihli 4721 sayılı Medeni Kanun’un ayrılmaz bir parçası olan 2011 tarihli 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’dur. Ticaret, üretim ve tüketim arasında bir köprü görevi görmektedir. Ekonomik faaliyetlerin üretim, değişim, tüketim ve bölüşüm gibi çok sayıda unsuru bünyesinde barındırdığı göz önüne alındığında, ticari faaliyetlerden daha geniş bir kapsama sahip olduğu görülebilir. Diğer yandan ticaret hukuku ilk başlarda dar kapsamda ticareti ele alıyorsa da ticaret hukuku pratik uygulamalarının diğer unsurlarla ayrılamaz ilişkisi göz önüne alındığında giderek ekonomik faaliyetleri bütünüyle kapsayacak şekilde genişlemiştir. Yıllar boyunca insanların ticari ilişkilerindeki oluşan problemler nedeniyle ve ticari ilişkilerin sağlam bir zeminde yapılabilmesi amacıyla ortaya çıkan ticari hukuk, tarafların anlaşmazlıklarına çözüm üretir. Hayattaki pratik yansımaları sebebiyle ticaret hukuku, hukukun en geniş kapsamlı alt dallarından biridir. Ticaret hukuku pratik uygulamaları, bağlı olduğu mevzuatın sürekli güncellenmesi ve değişmesine de sebep olmakta, bu nedenle konuya hakim olmanın yanı sıra, sürekli yeni bilgilerin ve pratikteki uygulamaların takibini zorunlu hale getirmektedir.

Ticaret hukuku nedir sorusuna kesin bir cevap alabilmek için kapsadığı, ticari işletme, ticari iş ve ticari hüküm, tacir, ticaret unvanı, işletme adı, marka, haksız rekabet, ticari defterler, ticaret sicili, cari hesap sözleşmesi ve tacir yardımcıları kavramları hakkında genel olarak bilgi sahibi olmak gerekmektedir. Ticaret hukukunun muhatap aldığı tüzel kişiler/ tacirler kabaca ticaret işletmeleri, ticaret işleten dernekler ve vakıflar olmak üzere üçe ayrılmaktadır.

Üretim ve tüketim arasında kazanç amacı güderek bu işlere iştirak eden kişilere ticaret hukuku kapsamında “tacir” adı verilmektedir ve bütün ticari kuruluşlar, ticaret şirketleri ile ortak firmalar ve kuruluşlar haricinde, tacir olarak kabul edilmektedir.

Ticari hukuk kapsamında ticaret davaları, Asliye Ticaret Mahkemelerinin görevleri altındadır. Ticari işletme hukuku, şirketler hukuku, kıymetli evrak hukuku, taşıma hukuku, sermaye piyasası Hukuku, deniz ticaret hukuku, fikri mülkiyet hukuku, sigorta hukuku, rekabet hukuku gibi diğer hukuk dalları da ticaret hukukunun kapsamı altındadır.

Genel olarak sağlıklı ticari ilişkilerin oluşması için ticari işletmeleri ve bütünüyle ticari ilişkileri düzenleyen hukuk kuralları olarak değerlendirilen Ticaret Hukuku, ticari işlerin kapsadığı geniş kavramdan ötürü Borçlar Kanunu’nun kapsadığı özel durumlardan ayrı tutularak kapsamı belirlenmiştir. Ticari ilişkilerin sağlıklı yürütülmesi adına Ticaret hukukuna danışılabilir ya da anlaşmazlıklar durumda ticaret hukukunun kapsamında çözüm bulunabilmektedir. Ticaret hukuku sadece ülke içindeki ticari faaliyetleri kapsamaz. Küreselleşen dünyada uluslararası ticari ilişkilerden doğan anlaşmazlıklar ve uluslararası ticaret ilişkileri de ticaret hukukunun kapsadığı mevzuatlarca garanti altına alınmıştır.

Şirketler Hukuku Nedir?

Ticari faaliyette bulunma imkânına sahip olan ve her biri ayrı bir tüzel kişiliği bulunan aynı zamanda da birer tacir olan ticaret ortaklıklarının kuruluşu, sermaye yapıları, türleri, ortakları, kuruluştan sonra idareleri ve işletilmeleri, temsil edilmeleri, sona ermeleri ve tasfiyeleri gibi konuları inceleyen ticaret hukuku ait dalıdır.

-Türk Borçlar Kanunu’nda düzenlenmiş olan şirket türü adi şirkettir ve adi şirketin tüzel kişiliği yoktur.
– Kooperatif Kanunu’nda düzenlenmiş bulunan ortaklık türü kooperatif ortaklıktır, tüzel kişiliği vardır. Kooperatifler de ticaret şirketleri arasında sayılmışlır.
– Türk Tîcaret Kanunu’nda düzenlenmiş bulunan şirketlerin hepsinin tüzel kişiliği vardır, hepsi ticaret siciline tescil ile tüzel kişilik kazanırlar ve o an itibarîyla kurulmuş olduklarından tacir sıfatını da alırlar.

Şahıs Şirketleri Nelerdir?

Şahıs Şirketleri ortaklık sözleşmesinin imzalanması sonrası imzaların noterde onaylanmasından itibaren 15 gün içerisinde şirket merkezinin bulunduğu yer ticaret siciline tescil ve ticaret sicili gazetesinde ilan edilirler. Tescil ile tüzel kişilik kazanılar ve tacir sıfatını alırlar.

Kolektif Şirket Nedir?

En az iki gerçek kişi ile kurulur ve tüzel kişiler bu şirkete ortak olmaz. Bu şirketin ortakları şirket borçlarından dolayı sınırsız sorumludurlar yani şirket alacaklıları alacaklarını şirket mal varlığından karşılayamaz ise ortakların şahsi mal varlığına el atabilirler, Şirkete parayla ölçülebilen her şey sermaye olarak getirilebilir, değişken ve belirsiz sermayeli bir şirket türüdür.

Adi Komandit Şirket Nedir?

En az iki kişi ile kurulur, bu şirketin iki tip ortağı vardır, bunlardan biri sadece gerçek kişilerden oluşur ve şirket borçlarından dolayı sınırsız sorumlu tıpkı kolektif şirket ortağı gibi olup şahsi mal varlığına el atılabilir, bunlara komandite ortak denilir. Bunlar şirkete parayla ölçülebilen her şeyi sermaye olarak getirebilirler. Diğer ortak tipi ise hem gerçek hem de tüzel kişilerden oluşur ve şirket borçlarından dolayı koymayı taahhüt ettiği sermaye miktarı ile sınırlı sorumlu olan, şirkete kişiselleşmek, şahsi itibar hariç para ile ölçülebilen her şeyi sermaye olarak getirebilen ortaklardır ki bunlara da komanditer ortak denilir.

Sermaye Şirketleri Nelerdir?

Sermaye şirketleri ortaklık sözleşmesinin imzalanması sonrası imzaların noterde onaylanmasından itibaren 30 gün içerisinde (2012 değişikliği) şirket merkezinin bulunduğu yer ticaret siciline tescil ve Ticaret Sicili Gazetesi’nde ilan edilirler, Tescil ile tüzel kişilik kazanılar ve tacir sıfatını alırlar.

Anonim Şirket Nedir?

En az 1 kişi ile kurulabilir (2012 değişikliği), ortakları tüzel kişi yada gerçek kişi olabilir. Sermayesi belirlidir, esas sermayeli anonim şirketlerde en az 50.000,00 TL, kayıtlı sermayeli anonim şirketlerde ise en az 100.000,00 TL’dir (2012 değişikliği), sermayesi paylara bölünmüştür her sermaye payı en az 0,01 TL (1 ykr) ve katları şeklinde olabilir. Sermayesi karşılığında nama ya da hamiline yazılı pay senedi çıkarabilir ve bu pay senetleri kıymetli evraktır. Ortakları şirket borçlarından dolayı sorumlu değildir, şirket kendi mal varlığı ile kendi borçlarından sorumludur. Ortaklar şirkete kişisel emek, şahsi itibar ve vadesi gelmemiş alacak hariç para ile ölçülebilen her şeyi sermaye olarak getirebilir.

Limited Şirket Nedir?

En az 1 kişi (2012 değişikliği) en fazla 50 kişi ile kurulabilir, ortakları tüzel kişi ya da gerçek kişi olabilir. Sermayesi belirlidir. En az 10.000,00 TL, (2012 değişikliği) sermayesi paylara bölünmüştür. Her sermaye payı en az 25,00 TL ve katları şeklinde olabilir. Sermayesi karşılığında nama yazılı pay senedi çıkarabilir ve bu pay senetleri kıymetli evrak değildir. Ortakları şirket borçlarından dolayı sorumlu değildir, şirket kendi mal varlığı ile kendi borçlarından sorumludur. Ortaklar şirkete kişisel emek, şahsi itibar ve vadesi gelmemiş alacak hariç para ile ölçülebilen her şeyi sermaye olarak getirebilir.

Sermayesi Paylara Bölünmüş Komandit Şirket Nedir?

En az beş kişi ile kurulur, bu şirketin iki tip ortağı vardır, bunlardan bin sadece gerçek kişilerden oluşur ve şirket borçlarından dolayı sınırsız sorumlu tıpkı kolektif şirket ortağı gibi olup şahsi mal varlığına el atılabilir, bunlara komandite ortak denilir. Bunlar şirkete parayla ölçülebilen her şeyi sermaye olarak getirebilirler. Diğer ortak tipi ise hem gerçek hem de tüzel kişilerden oluşur ve şirket borçlarından dolayı koymayı taahhüt ettiği sermaye miktarı ile sınırlı sorumlu olan, şirkete kişisel emek, şahsi itibar hariç para ile ölçülebilen her şeyi sermaye olarak getirebilen ortaklardır ki bunlara da komanditer ortak denilir. Şirket sermayesi belirlidir en az 50.000,00 TL, sermayesi paylara bölünmüştür, her sermaye payı en az 0,01 TL (1 kr) ve katları şeklinde olabilir. Sermayesi karşılığında nama yada hamiline yazılı pay senedi çıkarabilir ve bu pay senetleri kıymetli evraktır.